Ik ben de hardwerkende Nederlander zat. Niet omdat hij niet bestaat, maar omdat hij altijd wordt opgevoerd op het moment dat iemand je iets gaat afpakken.
Fijn dat de zachtwerkende Nederlander eindelijk weet waar hij aan toe is
Nederlandse politici zijn dol op de ‘hardwerkende Nederlander’. Die term duikt op in elk verkiezingsprogramma, elk Tweede Kamerdebat en elke toespraak waarbij iemand een stropdas draagt én toch ‘gewoon’ wil overkomen. Maar als er hardwerkende Nederlanders zijn, wat zegt dat dan over de rest? Ik heb dat eens voor je uitgezocht en dit is het resultaat:
De gewone Nederlander.
Kennelijk is er ook een buitengewone Nederlander. Die draagt waarschijnlijk een merkpak, woont in een grachtenpand en eet kaviaar bij de lunch. De gewone Nederlander eet een broodje kroket. Dat scheelt een hoop.
De nuchtere Nederlander
De favoriet van elke populist met een X-account en een vlog. Impliciet aanwezig: de hysterische Nederlander, die bij elk nieuwsbericht in paniek raakt en waarschijnlijk ook nog eens biologisch brood koopt.
De zorgzame ouder
Geliefd in debatten over kinderopvang en onderwijs. De tegenhanger, de nonchalante ouder die zijn kinderen gewoon maar wat laat aanmodderen, wordt diplomatiek niet genoemd, maar iedereen begrijpt de hint.
De eerlijke ondernemer
Onmisbaar in elk betoog over belastingverlaging voor het mkb. De oneerlijke ondernemer bestaat blijkbaar ook, maar die zit waarschijnlijk in de zaal en krijgt de belastingkorting toch.
De zelfredzame burger
Het pronkstuk van elk bezuinigingsdebat. Want als er zelfredzame burgers zijn, zijn er ook mensen die dat kennelijk niet zijn en die mogen dan op de eigen kracht van de zelfredzame burger rekenen. Efficiënt systeem.
De vitale oudere werknemer
Prachtige vondst uit de gereedschapskist van het pensioendebat. Want als de AOW-leeftijd naar 70+6 mnd. moet, klinkt ‘u bent toch zo vitaal’ een stuk beter dan ‘u mag nog even doorwerken totdat uw knieën het begeven.’ De minder vitale oudere, de stratenmaker, de verpleegkundige, de magazijnmedewerker, passen helaas niet in de PowerPoint. Die heeft immers de pech gehad een verkeerd lichaam te kiezen voor zijn loopbaan.
De brede schouders
Jarenlang beloofden politici dat de sterkste schouders de zwaarste lasten zouden dragen. Inmiddels blijkt de middenklasse de breedste schouders te hebben — want die betaalt toptarief zodra hij een klein beetje doorgroeit, terwijl de echte brede schouders via holdingconstructies, box 3-uitzonderingen en vriendelijke belastingverdragen comfortabel onder een lager tarief blijven. Een ingenieus systeem waarbij de schouderbreedtemeting kennelijk op inkomen is gebaseerd en niet op vermogen.
De ondernemende samenleving
Het Nederlandse antwoord op het Amerikaanse model, maar dan met een Nederlands sausje erover zodat het minder opvalt. De gedachte: als je de hogere vermogens en de grote aandeelhouders wat meer ruimte geeft, profiteert uiteindelijk iedereen. Dit heet in Amerika ’trickle-down economics’ en in Nederland ‘het vestigingsklimaat versterken.’ Het enige dat daadwerkelijk naar beneden druppelt, is de rekening, netjes geadresseerd aan de hardwerkende Nederlander uit de openingsalinea.
Dan hebben we het nog niet over de hardwerkende buitenlander die de klussen opknapt die de hardwerkende Nederlander net wil invullen.
Taal is nooit neutraal. Zeker niet als een politicus hem gebruikt. Elke framing heeft een voorkant én een achterkant en de achterkant zegt vaak meer dan de voorkant ooit zou durven.
Welk politiek taalgebruik irriteert jou het meest? Ik lees het graag in de reacties.
Veel ondernemers schrijven met de handrem erop. Ze willen niemand voor het hoofd stoten, niemand kwijtraken en iedereen tevreden houden. Het resultaat is een tekst die zo veilig is dat hij binnen tien seconden wordt vergeten. Op LinkedIn is gemiddeld zijn de grootste zonde die je kunt begaan. Onbewust geef je je over aan een van de wetten van Murphy; je doet je stinkende best om het iedereen naar de zin te maken, maar er is er altijd een die dat nou juist niet leuk vindt. Alsof de mening van één belangrijk is.
“Wij helpen u graag verder.”
In 2026 bereiken ongeveer 250.000 werknemers de AOW-gerechtigde leeftijd. De huidige arbeidsmarkt kampt al met een historische krapte en dit feit maakt het er niet beter op. Het zou daarom logisch zijn te veronderstellen dat werkgevers staan te springen om ervaren krachten, maar op dit vlak zitten die ondernemers vol met vooroordelen. Erger nog, het leeftijdsbeleid van ondernemers om het tekort op te vangen is failliet! Leeftijdsdiscriminatie is al jaren springlevend, ook al wil dat maar niet tot de bovenkamer doordringen. Dan heb ik het nog niet eens over de volkomen achterhaalde wervingsprocessen, beoordelingsgesprekken en managementbeslissingen.
Het zal je misschien verbazen, maar het onderwerp van je boek, je uitgever of je lezers zijn niet het probleem dat je boek niet verkoopt; jij bent het probleem. Nee, niet je hele persoon, maar je bovenkamer. Die zit namelijk zó vol met kennis over jouw vakgebied dat je bent vergeten hoe het voelt om die kennis níet te hebben. Dat klinkt misschien onschuldig, maar daar huist de grootste saboteur van je manuscript.