Uncategorized

Ken jij het verschil tussen een feit en een overtuigend geformuleerde mening?

Op LinkedIn, in het journaal, op sociale media en in de Tweede Kamer vliegen beweringen vrij rond. In mijn recente artikel over het gebrek aan kritisch denken, schreef ik dat beweringen en uitspraken vaak voor zoete koek worden geslikt zonder dat er moeite wordt genomen om ze te controleren.

Daarom schreef ik het whitepaper ‘Online Kennisbronnen‘: een overzicht van tientallen, grotendeels gratis, bronnen waarmee je een stelling kunt checken op juistheid én op kleuring. Bronnen waarmee je bovendien je eigen artikelen, boeken of speeches nog steviger kunt onderbouwen.

Verdeeld in tien rubrieken: van wetenschappelijke zoekmachines tot historische krantenarchieven en praktische schrijfbronnen.

Onmisbaar voor ondernemers, zzp’ers, politici, schrijvers en contentmakers die niet willen scoren met wollige uitspraken, maar met feiten.

Klik hier om het whitepaper te downloaden. whitepaper kennisbronnen

…
Lees verder

Vorige week zat ik met een klant de uitdraai van zijn manuscript te lezen. Met een wat moedeloze blik in zijn ogen zei hij: ‘Ik krijg het maar niet zoals ik het wil.’ Hij wilde een biografie schrijven over zijn vader, die schoenmaker in Hilversum was. ChatGPT, natuurlijk niet het beste systeem om teksten te produceren die natuurlijk klinken, had drie versies voor hem aangeleverd. Op zich waren die allemaal vlot en foutloos geschreven, maar om nu te zeggen dat het lekker weglas; nee. Het klonk te onpersoonlijk. De tekst mist de ziel van een mens.

Ik gaf hem een aantekenboekje dat ik aan al mijn klanten geef en vroeg hem om op zijn eigen manier in vijf zinnen te vertellen wat hij kwijt wilde. Ik formuleerde voor hem een paar vragen waarop hij antwoord moest geven, zoals: wat hij als kind zag op het moment dat hij de werkplaats van zijn vader binnenkwam. Zijn ogen schoten even omhoog alsof hij iets wilde visualiseren en schreef over de bekende leerlucht, de halve sigaar die in het asbakje lag en dat zijn vader altijd één wenkbrauw optrok bij het horen van de winkelbel.

In die paar zinnen zag hij zijn vader aan het werk. Dat was zijn vader!

De enige chatbot die dat bij benadering kan imiteren is Claude, maar daar kom ik in een ander artikel wel een keer op terug. Voor nu wil ik alleen aantonen dat je je eigen brein het creatieve proces moet laten doen, niet een taalmodel, want als je te veel en verkeerd gebruikmaakt van AI, loop je het risico op digitale dementie, met als gevolg een teruggang in je cognitieve ontwikkeling….
Lees verder

Nederland als ongewild paradijs

Het regent. De trein heeft vertraging. De boodschappen zijn weer duurder geworden. De wachttijd bij de huisarts loopt op tot drie weken. De zomer was te kort. De winter te lang. De overheid doet het fout, de gemeente ook, en de buurman gooit zijn gft-afval al weken in de verkeerde bak.

Dit is de bekende Nederlandse klaagzang en hoe Nederlanders over Nederland praten.

Ondertussen publiceert de VN in zijn jaarlijkse World Happiness Report al jaren achter elkaar dat Nederland tot de gelukkigste landen ter wereld gerekend kan worden. In 2025 stonden we op de 5e plek, in een top tien die verder wordt bevolkt door Finland, Denemarken en IJsland. De Amerikanen, altijd goed voor een luid ‘We’re the greatest country of the world’ moesten het doen met de 23ste plaats. Maar ja, wat weet de VN nu helemaal van de fileproblemen op de A20? Zal wel nepnieuws zijn….
Lees verder

Je hebt een boek in je hoofd en misschien loop je al een paar jaar met het idee rond. Je weet wat je wilt zeggen, je weet voor wie je het schrijft, maar zodra je achter je scherm zit, gebeurt er weinig. Veel mensen beginnen, lopen vast, beginnen opnieuw en gooien het dan weer weg omdat het niet klinkt zoals ze willen.

Dat is het probleem waar de meeste schrijvers mee worstelen. Niet het gebrek aan ideeën, maar de kloof tussen wat er in je hoofd zit en wat er op papier staat.

AI kan die kloof kleiner maken. Je moet alleen weten hoe….
Lees verder

Het is weer Boekenweek van 11 tot en met 22 maart. Dan staat heel Nederland in het teken van het geschreven woord, dit jaar onder het thema ‘Mijn generatie’. En terwijl we massaal naar de boekhandel trekken voor het Boekenweekgeschenk, valt er iets op in de schappen. Waar je vroeger struikelde over stapels zakelijke managementbijbels, liggen die nu in behoorlijk mindere mate naast kleurrijke romans en fantasierijke kinderboeken.

Wat is er aan de hand? Waarom ruilen we ‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ in voor een spannende thriller of een prachtig geïllustreerd jeugdboek?

Fictie wint, zakelijk verliest

De verkoopcijfers van KVB Boekwerk en CPNB over 2025 laten een duidelijke verschuiving zien. Na de enorme piek van 2024 koelt de totale boekenmarkt iets af naar zo’n 44 miljoen verkochte boeken, maar fictie staat trots overeind met een marktaandeel van 42 procent. Tegelijkertijd daalt de zogenoemde informatieve non-fictie, waar zakelijke boeken onder vallen, met zo’n 6 procent. We kopen dus minder boeken om beter te worden in ons werk en meer boeken om gewoon te zijn. Misschien is dat ook de verborgen reden waarom non-fictieschrijvers, die geen BN’ers zijn, niet voor het bal zijn uitgenodigd.

Drie dingen spelen daarin volgens mij een rol. In de eerste plaats, na een dag vol schermstaren, data en doelstellingen hebben steeds minder mensen ’s avonds zin in nóg een boek over slimmer werken of netwerkstrategieën. Het derde aspect is dat thuiswerken de grens tussen werk en privé heeft uitgewist; een roman biedt de broodnodige barrière. Tot slot is door het gebruik van AI zakelijke kennis vluchtig geworden. Waarom zou je een dik boek kopen over AI-strategie als de technologie volgende maand alweer is veranderd? Voor snelle updates wordt er eerder gegrepen naar podcasts of nieuwsbrieven; zeker door mensen die leeslui zijn.

De vragen die mensen ’s avonds bezighouden zijn ook anders geworden. Niet ‘hoe word ik een betere manager’, maar ‘hoe blijf ik mentaal gezond’ en ‘hoe begrijp ik de wereld om me heen’. De focus verschuift van presteren naar ervaren.

Wat de wetenschap erover zegt

De ‘vlucht’ naar het verhaal is niet zomaar een gril. Het is een gezonde ontwikkeling! Mensen die veel fictie lezen, scoren beter op tests voor empathie en sociaal inzicht. Fictie dwingt je hersenen om in de huid van een ander te kruipen. Non-fictie geeft je feiten, maar fictie geeft je een ziel. Dat wil zeggen dat zakelijke non-fictie, in proza vervat, een betere kans maakt.

Onderzoekers van de Universiteit van Sussex stelden vast dat al zes minuten lezen het stressniveau met 68 procent kan verlagen. Fictie werkt daarin beter dan non-fictie, omdat het opgezogen worden in een verhaal de hartslag verlaagt en spierspanning wegneemt.

Je zou het niet verwachten, maar TikTok heeft invloed op de leesbereidheid van kinderen. Het gedrukte boek wordt door hen gezien als een luxe versie van de digitale. Het aandeel kinderboeken bedraagt inmiddels 27 procent van de markt en groeit gestaag, wat ik een positieve ontwikkeling vind.

De consequenties

De daling van de zakelijke non-fictie is geen teken dat we minder willen leren. Het is een teken dat we anders willen leren. We ruilen de droge instructiehandleidingen van het leven in voor de rijke, gelaagde lessen van het verhaal. In een wereld die steeds harder roept om productiviteit, kiezen we massaal voor de zachte kracht van de verbeelding. Auteurs van zakelijke non-fictie of ondernemers die rondlopen met een boekwens, doen er dan ook verstandig aan om hun expertise in leuke leesbrokken te beschrijven in de vorm van storytelling. (Al of niet met behulp van een schrijfcoach.)

Misschien is de meest doeltreffende zakelijke strategie van dit jaar wel om gewoon  een goed boek open te slaan en dat je even helemaal nergens naartoe hoeft. Nou ja, met uitzondering van de boekhandel natuurlijk, waar je dat spannende boek gaat kopen in plaats vanuit je luie stoel. Besteed € 17,50 of meer en je krijgt het Boekenweekgeschenk er gratis bij en op 22 maart kun je dat gebruiken als gratis toegangsbewijs bij 200 musea!

Wie een vergaderruimte binnenstapt, realiseert zich waarschijnlijk niet dat hij of zij met zijn of haar taalgebruik onbewust een geschiedenisboek binnenstapt. Onze zakelijke taal zit vol met echo’s uit het grijze verleden, van Romeinse legerkampen tot stoffige handelsregisters. Neem het woord salaris. Wie realiseert zich dat we in essentie nog steeds over ‘zoutgeld’ (salarium) praten? Het woord is een herinnering aan de tijd dat zout een betaalmiddel was dat letterlijk leven en dood betekende.

Er zijn mensen die het al op hun heupen krijgen als het woord deadline valt.
Oorspronkelijk was dit de fysieke grenslijn in een gevangenkamp die je niet mocht overschrijden. Vandaag de dag schieten we niemand meer neer als we over die ‘line’ gaan, maar de druk die het woord oproept is nog steeds diepgeworteld in die dodelijke grens….
Lees verder