Ik ben de hardwerkende Nederlander zat. Niet omdat hij niet bestaat, maar omdat hij altijd wordt opgevoerd op het moment dat iemand je iets gaat afpakken.
Fijn dat de zachtwerkende Nederlander eindelijk weet waar hij aan toe is
Nederlandse politici zijn dol op de ‘hardwerkende Nederlander’. Die term duikt op in elk verkiezingsprogramma, elk Tweede Kamerdebat en elke toespraak waarbij iemand een stropdas draagt én toch ‘gewoon’ wil overkomen. Maar als er hardwerkende Nederlanders zijn, wat zegt dat dan over de rest? Ik heb dat eens voor je uitgezocht en dit is het resultaat:
De gewone Nederlander.
Kennelijk is er ook een buitengewone Nederlander. Die draagt waarschijnlijk een merkpak, woont in een grachtenpand en eet kaviaar bij de lunch. De gewone Nederlander eet een broodje kroket. Dat scheelt een hoop.
De nuchtere Nederlander
De favoriet van elke populist met een X-account en een vlog. Impliciet aanwezig: de hysterische Nederlander, die bij elk nieuwsbericht in paniek raakt en waarschijnlijk ook nog eens biologisch brood koopt.
De zorgzame ouder
Geliefd in debatten over kinderopvang en onderwijs. De tegenhanger, de nonchalante ouder die zijn kinderen gewoon maar wat laat aanmodderen, wordt diplomatiek niet genoemd, maar iedereen begrijpt de hint.
De eerlijke ondernemer
Onmisbaar in elk betoog over belastingverlaging voor het mkb. De oneerlijke ondernemer bestaat blijkbaar ook, maar die zit waarschijnlijk in de zaal en krijgt de belastingkorting toch.
De zelfredzame burger
Het pronkstuk van elk bezuinigingsdebat. Want als er zelfredzame burgers zijn, zijn er ook mensen die dat kennelijk niet zijn en die mogen dan op de eigen kracht van de zelfredzame burger rekenen. Efficiënt systeem.
De vitale oudere werknemer
Prachtige vondst uit de gereedschapskist van het pensioendebat. Want als de AOW-leeftijd naar 70+6 mnd. moet, klinkt ‘u bent toch zo vitaal’ een stuk beter dan ‘u mag nog even doorwerken totdat uw knieën het begeven.’ De minder vitale oudere, de stratenmaker, de verpleegkundige, de magazijnmedewerker, passen helaas niet in de PowerPoint. Die heeft immers de pech gehad een verkeerd lichaam te kiezen voor zijn loopbaan.
De brede schouders
Jarenlang beloofden politici dat de sterkste schouders de zwaarste lasten zouden dragen. Inmiddels blijkt de middenklasse de breedste schouders te hebben — want die betaalt toptarief zodra hij een klein beetje doorgroeit, terwijl de echte brede schouders via holdingconstructies, box 3-uitzonderingen en vriendelijke belastingverdragen comfortabel onder een lager tarief blijven. Een ingenieus systeem waarbij de schouderbreedtemeting kennelijk op inkomen is gebaseerd en niet op vermogen.
De ondernemende samenleving
Het Nederlandse antwoord op het Amerikaanse model, maar dan met een Nederlands sausje erover zodat het minder opvalt. De gedachte: als je de hogere vermogens en de grote aandeelhouders wat meer ruimte geeft, profiteert uiteindelijk iedereen. Dit heet in Amerika ’trickle-down economics’ en in Nederland ‘het vestigingsklimaat versterken.’ Het enige dat daadwerkelijk naar beneden druppelt, is de rekening, netjes geadresseerd aan de hardwerkende Nederlander uit de openingsalinea.
Dan hebben we het nog niet over de hardwerkende buitenlander die de klussen opknapt die de hardwerkende Nederlander net wil invullen.
Taal is nooit neutraal. Zeker niet als een politicus hem gebruikt. Elke framing heeft een voorkant én een achterkant en de achterkant zegt vaak meer dan de voorkant ooit zou durven.
Welk politiek taalgebruik irriteert jou het meest? Ik lees het graag in de reacties.
