Ik heb in mijn schrijversloopbaan een paar titels bedacht waar ik nog steeds trots op ben. ‘Schat, het wordt wat later’, mijn bestseller (14 drukken) over timemanagement ‘Klantenmoord of moordklanten’, (3 drukken) over de kunst van klantenservice. ‘Praatjes vullen geen gaatjes’ (4 drukken) over acquisitie, ‘Hallo, bent u daar nog?’ (11 drukken) voor een vergeten doelgroep: telefonistes, en ‘Een blind paard kan niet fout lopen’ (3 drukken) mijn autobiografisch werk over een 800 km lange wandeling langs de Camino de Santiago. Geen van die titels beschreef de inhoud. Ze deden iets veel beters: ze maakten nieuwsgierig.
Dat is precies waar het bij veel auteurs misgaat. Ze geven hun boek een titel die beschrijft wat erin staat, in plaats van een titel die iets doet met de lezer. Een beschrijvende titel informeert. Een goede titel prikkelt, provoceert of raakt een gevoelige snaar. Het verschil? Beschrijvende titels worden bekeken, maar goede titels worden gekocht.
1.De titel is je speerpunt
Als onbekende auteur heb je niet het voordeel van een bekend gezicht op de cover zoals Dan Brown, Lee Child of, om wat dichter bij huis te blijven, Hendrik Groen of Paulien Cornelissen. Jouw naam heeft voor de gemiddelde bezoeker van een boekhandel of voor de browsende door Bol de aantrekkingskracht van een betonnen muur. De titel is het enige wapen dat je hebt om een voorbijganger te laten stilstaan. Misschien heb je twee seconden om op te vallen, meer niet!
Veel auteurs vluchten in veilige formules. ‘Het geheim van…’ (Ook ik maakte ooit die fout!) of ‘De kunst van…’ zijn de beige muren van de titelwereld: ze vallen niemand op. Een sterke titel balanceert tussen herkenbaarheid en verrassing.
Tips voor een sterke titel
Een sterke titel voor een zakelijk boek of een biografie is meer dan alleen een naam; het is een uithangbord dat de lezer in één oogopslag vertelt wat de waarde is van de tijd die hij of zij in het boek gaat investeren. Waar de hoofdtitel als prikkel fungeert, is de subtitel je pitch die de belofte waarmaakt.
Kijk eens of je met de volgende tips uit de voeten kunt.
- Zakelijke non-fictie: resultaat en autoriteit
Bij zakelijke boeken draait alles om de vraag van de lezer: ‘Wat levert het me op?’
Je bereikt dat met een prikkelende boektitel.
Denk daarbij aan woorden die emoties oproepen, een belofte doen, cijfers bevatten, de gebiedende wijs gebruiken en/of zoektermen bevatten.
- Biografieën: karakter en context
Bij een biografie moet de titel de essentie van een persoonlijkheid vangen en de lezer nieuwsgierig maken naar het verhaal achter de publieke figuur. Is de persoon wereldberoemd? Gebruik dan diens naam als hoofdtitel. Is de persoon minder bekend? Gebruik dan een typerende eigenschap of een citaat als hoofdtitel, al of niet gecombineerd met de tip over het oproepen van emoties of een bekende uitspraak zoals bijvoorbeeld ‘Johan Cruyff, ieder nadeel hep zijn voordeel’.
Je kunt ook de naam van de beroemdheid als laatste gebruiken, zoals bijvoorbeeld: ‘Het verborgen leven van …..’
1.2 De subtitel maakt nieuwsgierig
Als de titel de aandacht trekt, moet de subtitel de doorslag geven om de flaptekst te bekijken; je pitch die de aankoop bevordert. Vooral bij non-fictie is de subtitel de plek waar je dat heel concreet kunt maken. Vergelijk de subtitel ‘Een reis naar dankbaarheid’ met ’20 handige tips voor moeders om stress te verminderen en meer aanwezig te zijn’. De eerste klinkt mooi. De tweede verkoopt omdat hij een specifiek resultaat belooft aan een specifieke lezer. Oh ja, maak je geen zorgen over de lengte van de subtitel; je kunt die altijd inkorten door overbodige woorden weg te laten.
Bij mijn eigen boek ‘Een blind paard kan niet fout lopen’ gebruikte ik de subtitel ‘Hoe ik als hartpatiënt de Camino overleefde’. Deze toevoeging maakte in één klap duidelijk dat het over de bekendste pelgrimsroute in Spanje gaat en dat je als hartpatiënt meer kunt dan je denkt. De eerste taak van een subtitel is dus om te verduidelijken wat de hoofdtitel bewust in het midden laat.
Daarnaast heeft de subtitel nóg een taak die veel auteurs over het hoofd zien: vindbaarheid. Op Bol en Amazon is je subtitel een belangrijk zoekwoord. Een slimme subtitel bevat de termen of vragen die jouw doelgroep intypt als ze op zoek zijn naar een boek als het jouwe.
2. De flaptekst: 245 woorden die het verschil maken
De lezer heeft je boek opgepakt. De titel en de subtitel hebben hun werk gedaan. Nu draait hij het boek om. Op de achterkant heb je bij een pocket van 15 x 20 cm, ongeveer 245 woorden om de koop te bezegelen. Dat is niet veel, maar voldoende om de doorslag te geven.
Besteed het leeuwendeel, zo’n 180 tot 200 woorden, aan de kern van je boodschap:
* Wat gaat dit boek voor de lezer betekenen?
* Welk probleem los je op?
* Welke belofte doe je?
Houd 30 tot 50 woorden over voor een korte bio die je geloofwaardigheid vestigt. Niet je hele cv, alleen wat relevant is.
Pas op voor jargon. Veel schrijvers maken de fout van het overmatig gebruik van Engelse termen in een boek dat voor de Nederlandse markt is bedoeld. Het wordt al snel als aanstellerig en dikdoenerig ervaren. Verwarring is de stille moordenaar van je verkoopcijfers.
Als je titel efficiëntie belooft, moet je flaptekst die belofte in kraakhelder Nederlands inlossen.
3. De omslag: je boek wordt op uiterlijk beoordeeld
Over het omslagontwerp wordt in artikelen en blogs opvallend weinig gezegd, terwijl dat minstens zo belangrijk is als de titel. Een omslag werkt op twee niveaus tegelijk: het moet passen bij het genre (lezers herkennen in een fractie van een seconde of een boek ‘hun soort boek’ is) en het moet opvallen tussen de concurrentie.
Een omslag spreekt nooit iedereen aan omdat je niet voor iedereen schrijft, ook al denken veel beginnende schrijvers dat ze dat doen. Maak alsjeblieft geen gebruik van ontwerpen in ChatGPT of andere chatbots, maar investeer in een professionele ontwerper die je genre kent. Dat is geen luxe maar een noodzaak. Een amateuristisch ontwerp van de omslag kan je boek om zeep helpen omdat boekwinkels het niet zien zitten om het een plaats in hun zaak te geven of potentiële lezers je niet serieus zullen nemen.
De drie samen
Titel en subtitel, flaptekst en de omslag vormen samen de buitenkant van je boek. Ze zijn het eerste en vaak het enige wat een potentiële lezer ziet. Pas als die buitenkant klopt, krijgt je binnenkant een kans.
Over dat laatste lees je binnenkort meer.
