In de radiostudio heb ik geleerd hoe rekbaar tijd is. Drie tellen stilte tijdens een uitzending voelen als een halve eeuw. Een gesprek van zeven minuten is voorbij voordat je goed en wel zit. Dezelfde klok aan de muur geeft een heel ander gevoel.
Op een vrije zaterdag werkt het precies andersom. De dag ligt voor je open en in je hoofd staat een keurig lijstje klaar. Tegen zonsondergang vraag je je af waar de uren gebleven zijn. Daarna komt het schuldgevoel om de hoek kijken. Weer niets gedaan.
Dat is de tijdparadox. Hoe meer tijd je hebt, hoe minder je gedaan krijgt.
Wachten duurt altijd lang
Dat oude gezegde klopt tot op de seconde nauwkeurig. Hoe vaker je op de klok kijkt, hoe trager de wijzers lopen. Natuurkundigen zien iets vergelijkbaars bij de allerkleinste deeltjes. Kijk je er onophoudelijk naar, dan verandert er vrijwel niets meer. Ze noemen dat het Zeno-effect, naar de Griekse filosoof Zeno van Elea, die het bewegen zelf al onmogelijk verklaarde.
Met je eigen werk doe je precies hetzelfde. Wie elk kwartier nagaat hoe ver hij is, haalt de vaart uit zijn eigen dag. Ik werk daarom met een oude kookwekker op mijn bureau. Klok uit het zicht en de wekker aan. Dat loopt als een trein.
Beter een half ei dan een lege dop
De grootste tijdvreter die ik ken, heet perfectie. In ruim dertig jaar ghostwriting heb ik geen enkel boek zien ontstaan uit een perfecte eerste zin. Ze ontstonden uit een lelijke eerste versie die daarna werd bijgeschaafd.
Schrijf of maak dus eerst een ruwe opzet, zonder ook maar één keer terug te kijken. Spelfouten, kromme zinnen en gaten in je verhaal laat je gewoon staan. Repareren doe je pas als het einde in zicht is.
Wat 800 kilometer met je klok doet
Ik liep ooit meer dan 800 kilometer over de Camino Francés, met een te zware rugzak, zonder horloge. Mijn dag werd ingedeeld door een opkomende en ondergaande zon, mijn maag en het volgende dorp. In al die weken ben ik geen moment tekortgekomen. Beweging beïnvloedt je tijdsbeleving op een manier die geen agenda kan evenaren.
Zit je vast achter je bureau? Sta dan op en loop een blokje om. Hak een groot karwei in hapklare brokken en geef elke brok een eigen einddatum. Zulke tussendoelen maken van een eindeloze dag een reeks korte ritjes.
Tijd is kneedbaar, zoals klei onder je vingers. Wat het gaat worden, bepaal je voor een groot deel zelf.
In mijn e-book ‘Tijdreizen voor beginners‘ staan meer van deze kronkels, met tips die je vandaag nog kunt uitproberen.
